🕒 زمان تقریبی مطالعه: 25 دقیقه
ماده 1
۱. حریم ذات نفرین مصون از تجاوز است. حمایت از آن وظیفه نهادهای حکومتی است.
۲. مردم آلمان، بی‌تکلیف‌پذیری و غیرقابل انتقال بودن حقوق بشر را بنیاد هر جامعه بشری، صلح و عدالت در جهان می‌دانند.
۳. حقوق بنیادین مندرج در این قانون اساسی، نهادهای قانونگذاری، مجریه و قضایی را در تمامی حوزه‌های فعالیت خود به‌عنوان قانون نافذ محدود می‌کند.
ماده ۲
۱. هر فرد حق آزادی در توسعه شخصیت خود را دارد، به شرطی که به حقوق دیگران تجاوز نکند و نظم عمومی یا اخلاق عمومی را نقض ننماید.
۲. هر فرد حق به زندگی و حق مصونیت از تجاوز به شخصیت خود را دارد. آزادی شخصی تنها بر اساس قانون قابل محدودیت است.
ماده ۳
۱. همه افراد در برابر قانون برابرند.
۲. زنان و مردان حقوق برابر دارند.
۳. هیچ‌کس بر اساس نژاد، جنسیت، نسب، زبان، ملیت، مذهب، عقاید سیاسی یا غیرسیاسی، وضعیت مالی یا اجتماعی مورد تبعیض قرار نگیرد.
ماده ۴
۱. آزادی عقیده، وجدان و آزادی دین یا عقیده، مصون از تجاوز است.
۲. اجرای بی‌مزاحمت دین یا عقیده تضمین می‌شود.
۳. هیچ فردی را نمی‌توان برخلاف وجدانش به خدمت نظامی مشروط به استفاده از سلاح وادار کرد. جزئیات آن توسط قانون فدرال تعیین می‌شود.
ماده ۵
۱. هر فرد حق آزادی بیان عقیده خود را به‌وسیله سخن، نوشتار و تصویر دارد و بدون مانع از منابع عمومی اطلاعات کسب کند. آزادی مطبوعات و رسانه‌های صوتی و تصویری تضمین می‌شود. سانسور ممنوع است.
۲. این حقوق در چارچوب قوانین عمومی، قوانین حمایت از جوان و حقوق حریم شخصی قابل محدودیت است.
۳. هنر، علم و تحقیق آزاد است. آزادی تعلیم و تربیت نباید به کاهش وفاداری نسبت به این قانون اساسی منجر شود.
ماده ۶
۱. خانواده و ازدواج از حمایت ویژه دولت برخوردارند.
۲. تربیت و نگهداری فرزندان، حق طبیعی و تکلیف اصلی والدین است. نظارت بر این تکلیف بر عهده جامعه است.
۳. جدا کردن کودک از خانواده بدون رضایت والدین تنها در صورت قصور آن‌ها یا خطر اهمال و سوء رفتار مجاز است.
۴. هر مادر از حمایت جامعه برخوردار است.
۵. کودکان بی‌ناموس از حمایت قانونی برابر با کودکان دارای نسب بهره‌مندند.
ماده ۷
(مربوط به نظام آموزشی — حذف موقت برای اختصار)
ماده ۸
۱. تمام شهروندان آلمانی حق تجمع مسالمت‌آمیز و بدون اطلاع قبلی دارند.
۲. این حق در فضای باز ممکن است توسط قانون محدود شود.
ماده ۹
۱. حق تشکیل انجمن و اتحادیه برای همه شهروندان آلمانی تضمین است.
۲. انجمن‌هایی که هدف یا فعالیت آن‌ها منافی با قوانین کیفری یا اصول جمهوری دموکراتیک باشد، ممنوع است.
۳. حق تشکیل اتحادیه‌های کارگری برای بهبود شرایط اقتصادی و کاری تضمین است.
ماده ۱۰
محرمانه بودن مکاتبات پستی، تلگرافی و تلفنی مصون از تجاوز است. مداخله تنها بر اساس قانون مجاز است.
ماده ۱۱
۱. تمام شهروندان آلمانی حق آزادی حرکت در سراسر قلمرو فدرال را دارند.
۲. این حق تنها در موارد ضرورت عمومی (مانند حفاظت از جوان، پیشگیری از بیماری‌های سرکوبی یا جلوگیری از جنایت) و بر اساس قانون قابل محدودیت است.
ماده ۱۲
۱. هر شهروند آلمانی حق آزادی انتخاب شغل، محل کار و آموزش را دارد.
۲. هیچ‌کس را نمی‌توان به کار خاصی وادار کرد، مگر در چارچوب خدمات عمومی اجباری عمومی و برابر.
۳. افرادی که بر اساس عقاید وجدانی خود از خدمت نظامی سلاح‌دار معترض‌اند، باید به خدمت جایگزین غیرنظامی مناسب گماشته شوند. مدت خدمت جایگزین نباید از خدمت نظامی طولانی‌تر باشد.
۴. کار اجباری تنها در صورت محکومیت قضایی مجاز است.
ماده ۱۴
۱. حق مالکیت و وراثت تضمین شده است.
۲. مالکیت تکلیفی دارد و باید در خدمت منفعت عمومی باشد.
۳. سلب مالکیت تنها برای منفعت عمومی و بر اساس قانون مجاز است. جبران خسارت باید عادلانه، با رعایت منافع عمومی و خصوصی تعیین شود و در صورت اختلاف، به دادگاه عادی مراجعه شود.
ماده ۲۰
۱. جمهوری فدرال آلمان، یک دولت دموکراتیک، فدرال و اجتماعی است.
۲. منشأ قدرت، مردم است و از طریق انتخابات و رأی‌دهی و نهادهای مستقل قانونگذاری، مجریه و قضایی اعمال می‌شود.
۳. قوه مقننه پایبند قانون اساسی و قوای مجریه و قضایی پایبند قانون هستند.
ماده ۲۴
۱. فدرالیسم می‌تواند اختیارات حاکمیت خود را به نهادهای بین‌المللی واگذار کند.
۲. دولت فدرال می‌تواند به سیستم امنیت مشترک بپیوندد و برای تضمین صلح پایدار در اروپا و جهان، بخشی از خودمختاری خود را محدود کند.
ماده ۲۵
قوانین عمومی حقوق بین‌الملل، بخشی از حقوق داخلی فدرال هستند و مستقیماً حقوق و تکالیفی برای شهروندان ایجاد می‌کنند.
ماده ۲۶
۱. تهیه یا ترویج قوانینی که صلح بین‌المللی را تهدید کند، غیرقانونی و قابل مجازات است.
۲. ساخت، صادرات یا حمل سلاح‌های نظامی تنها با مجوز دولت فدرال مجاز است.
ماده ۲۸
۱. نظم داخلی هر ایالت باید مبتنی بر اصول جمهوری دموکراتیک اجتماعی و منطبق با این قانون اساسی باشد.
۲. واحدهای محلی حق خودمختاری در اداره امور محلی را دارند.
۳. دولت فدرال تضمین می‌کند که نظم داخلی ایالات با حقوق بنیادین و این مقررات سازگار باشد.
ماده ۳۰
اجراي اختیارات دولتی و انجام امور حکومتی، مگر آن‌که این قانون اساسی ترتیب دیگری داده باشد، بر عهده ایالات است.
ماده ۳۱
قانون فدرال بر قانون ایالتی اولویت دارد.
ماده ۷۰
۱. ایالات حق قانونگذاری دارند، مگر آن‌که این قانون اساسی اختیار آن را به فدرالیسم واگذار کرده باشد.
۲. حدود صلاحیت قانونگذاری فدرال و ایالات توسط این قانون اساسی تعیین می‌شود.
ماده ۷۱
در مواردی که فدرالیسم اختیار قانونگذاری انحصاری دارد، ایالات تنها در صورت مجوز قانون فدرال می‌توانند قانونگذاری کنند.
ماده ۷۲
در موارد قانونگذاری مشترک، ایالات تا زمانی که فدرالیسم قانونی تصویب نکرده باشد، حق قانونگذاری دارند.
ماده ۷۳
فدرالیسم اختیار انحصاری قانونگذاری در موارد زیر دارد:
- امور خارجه و دفاع
- تابعیت
- آزادی حرکت، گذرنامه، مهاجرت و استرداد مجرمان
- واحد پولی، اوزان و مقیاس‌ها
گمرک، تجارت بین‌المللی و حمل‌ونقل
- راه‌آهن فدرال، پست، ارتباطات
ماده ۹۳
دیوان قانون اساسی فدرال در موارد زیر تصمیم می‌گیرد:
- تفسیر قانون اساسی
- صلاحیت فدرال و ایالات
- نافذ بودن قوانین فدرال یا ایالتی
- اختلافات بین فدرال و ایالات
- سایر موارد مندرج در قانون اساسی
ماده ۱۰۰
در صورت شک در مغایرت قانون با قانون اساسی، دادگاه باید به دیوان قانون اساسی مراجعه کند.
ماده ۱۴۶
این قانون اساسی تا زمانی که مردم آلمان به‌وسیله رأی آزاد، قانون اساسی جدیدی تصویب کنند، نافذ خواهد بود.